در گفتگوی خبرنگار فرهنگی زمر نیوز با حجتالاسلام والمسلمین سید مهدی حسینزاده، استاد اخلاق تهران تاکید شد که روایت «لَا یَصْدُقُ إِیمَانُ عَبْدٍ حَتّىٰ یَکُونَ بِمَا فِی یَدِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ أَوْثَقَ مِنْهُ بِمَا فِی یَدِهِ».، تعریف ایمان را از سطح ادعا و احساس، به سطح اعتماد عملی ارتقا میدهد.
سؤال:
امیرالمؤمنین علی(ع) میفرمایند:
«لَا یَصْدُقُ إِیمَانُ عَبْدٍ حَتّىٰ یَکُونَ بِمَا فِی یَدِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ أَوْثَقَ مِنْهُ بِمَا فِی یَدِهِ».
این حدیث چه تصویری از ایمان راستین به ما میدهد؟
پاسخ:
این روایت، تعریف ایمان را از سطح ادعا و احساس، به سطح اعتماد عملی ارتقا میدهد. حضرت نمیفرمایند مؤمن کسی است که فقط خدا را قبول دارد، بلکه میفرمایند ایمان زمانی «صادق» است که تکیهگاه انسان، آنچه نزد خداست باشد، نه آنچه در اختیار ظاهری خود میبیند. بسیاری از ما به زبان مؤمنیم، اما در بزنگاهها به حساب بانکی، رابطهها و قدرتهای دنیوی بیشتر اعتماد میکنیم تا وعده الهی.
سؤال:
یعنی ایمان بدون توکل واقعی، ایمانی ناقص است؟
پاسخ:
دقیقاً همینطور است. توکل فقط گفتن «توکلت علیالله» نیست؛ توکل یعنی وقتی میان «راه درست» و «راه امن ظاهری» قرار میگیریم، راه درست را انتخاب کنیم؛ حتی اگر هزینه داشته باشد. اگر اعتماد ما به خدا کمتر از اعتمادمان به ابزارهای دنیا باشد، این نشانه ضعف ایمان است، نه کمبود امکانات.
سؤال:
برخی میگویند اگر به آنچه در دست خداست اعتماد کنیم، ممکن است دچار انفعال و رها کردن مسئولیت شویم. پاسخ شما چیست؟
پاسخ:
این یک سوءبرداشت رایج است. اعتماد به خدا هرگز به معنای کنار گذاشتن عقل، تلاش و برنامهریزی نیست. امیرالمؤمنین(ع) خود اهل تدبیر، کار و مجاهدت بودند. تفاوت در اینجاست که مؤمنِ واقعی، نتیجه را از خدا میداند، نه از خودش. او کار میکند، اما دلش به کارش گره نخورده؛ دلش به خدا گره خورده است.
سؤال:
این حدیث چه نسبتی با زندگی امروز ما دارد؛ زندگیای پر از اضطراب، ترس از آینده و نگرانی معیشت؟
پاسخ:
این حدیث دقیقاً نسخه درمان اضطراب انسان معاصر است. بخش زیادی از نگرانیهای ما از این میآید که فکر میکنیم اگر آنچه در دست ماست از بین برود، همهچیز تمام شده است. در حالی که مؤمن میداند خزائن خدا تمامنشدنی است. وقتی این باور در دل بنشیند، انسان آرام میشود، نه منفعل؛ امیدوار میشود، نه بیمسئولیت.
سؤال:
اگر بخواهیم این روایت را به یک توصیه عملی تبدیل کنیم، چه باید بکنیم؟
پاسخ:
اول، مراقب باشیم دلبستگیهایمان از حد ابزار عبور نکند. دوم، در تصمیمهای مهم زندگی ببینیم اگر همه محاسبات به هم خورد، آیا هنوز به خدا اعتماد داریم یا نه. و سوم، از خدا بخواهیم «حُسنظن» به خودش را در دل ما زنده نگه دارد. ایمان با دعا، تفکر و تمرینِ اعتماد، رشد میکند.
ایمان راستین، ایمانِ آرام است؛ ایمانی که میداند آنچه امروز در دست ماست، ممکن است فردا نباشد، اما آنچه نزد خداست، همیشه هست.
0 دیدگاه